Zhaina - Нахская библиотека Добавить в ИзбранноеВ закладки Написать редакцииНаписать RSS лентаRSS
логин: пароль:
Регистрация! Забыли пароль?
Библиотека

Поиск
Опрос

Язык
История
Культура
Литература
Родина
Народ


Рассылка

» Литература » Дашо мухIар
Дашо мухIар Берсанов Хожа-Ахьмад

 

Гоцин шовда

Тхан куьпахь вовшах кхтетий, даима ловзуш хуьлура бераш. Цхьацца дуьйцуш, наггахь къийсамаш хуьлура церан. Шай, шай бакъ хеташ, къийсам кIаргбелча «Гоцига хаттал делахь», - олура муьлххачех а цхьаммо.

Бакъ верг а, харц верг а къастош, Гоцис аьллачунна тIехь къийсам чекхболура. Бераш тешара цо аьллачух.

Цунах тамаш бойла а дацара. ХIунда аьлча, массарна а иза билгалваьллера бакълуьйш хиларца. Муьлхха а шегара цхьа гIалат даьлча шен бехкана къера хуьлура иза.

Цкъа, цхьана дийнахь, ловзуш дохкучу берашна тIе а веъна, уьш чехадора воккхачу стага ИбрахIима:

- Муьлхачо бохийра аша сан куьзганан бIаьрг?

- Аса бохийра, ца хууш буьрка а кхетта, - даре дира Гоцис.

- Ахьа бохийнехь хIумма а дац. Хьо-м хьарцхьара вацара.
Хьайна хууш дийр дац ахьа и санна дерг, - аьлла, оьгIазваханчуьра васта а велла, дIавахара воккха стаг.

Бераш, цец а девлла, лаьттара цо и бехк шена тIелацарх тамаш беш.

Куьзганан бIаьрг бераш ловзуш ца хууш буьрка а кхетта боьхнера. Гоцис даре ца динехь а бехк хьенан бу хуур долуш а дацара. Шен карах и ма-хилли, хьаьдда вахна, воккхах волчу вешига шен бала балхийра Гоцис.

- Шек а ма вала хьо, Гоци, иза-м аса хIокху сохьта вахна туькнара аьнгали а деъна, дIатухур бу. Вуьшта тIаккхахула ларлуш ловзалахь - аьлла, Гоцина синтем бира вашас.

Цу дийннахьехь, ша ма-аллара, воккхачу стеган корана куьзганан бIаьрг дIатуьйхира Гоцин вашас.

Гоцис бакъ-харц къастор озабезамашца дацара. Шен вешига а олура цо иза харц велахь харц ву, бакъ велахь бакъ ву. Цундела царна юккъехь дегабаам а я вас а ца хуьлура.

Хи чохь луьйчуш а, мIерий дугIуш а самукъа доккхура бераша.

Аьхка хи дохделлера. Цу тIе руьйта беъна бажа а лаьттара хи чохь. Муж санна, мела а, гIезаша бехдина мала дегаза а дара хи.

- ЭхI, ма хьагвелла со - аьлла, хи йисте дIахьаьдира кхуран IиндагIехь садоIуш Iачех цхьаъ.

- Ма малалахь и боьха хи. Аса шийла шовда малор ду хьуна - аьлла, сацийра иза Гоцис.

- Мичахь ду шовда?

- Суна карор ду.

КIант тIаьхьа а хIоттийна, хин йистошца волавелира Гоци.

Берзанчу когашца жагIи тIехула дIавоьдуш, коган айраш лаза дора. Цундела ког байбеш боккхура цо.

- ХIоккхузахь ду шовда, - аьлла, когаш кIела охьа а хьоьжуш, сецира Гоци.

Гоци ша леван гIерта моьттуш, вела а къежаш, Iадда лаьттара кIант.

- Мичахь ду шовда?

- Гоцис дагахь а доцург ма олу... - бохуш, тIегулделира бераш.

Гоци, кхин цара дуьйцург тергал а да деш, сихвелла куьйгашца жагIа а, гIум а дIай-схьай хьоькхуш, кIаг боккхуш воллура. ЖагIий, гIум хьалаяккха а кхиале, кIаг буззий, хи хIуттура.

- Цхьана эха сохьтехь собар дича, мала а мегаш хьаьар ду хи, - элира Гоцис.

Хи, Гоцис ма-баххара, дукха хан ялале хьаьира. Ша санна, шийла, седа санна а, хьаьъна дара иза. Iаббалц хи мелира бераша.

- Гоци, хьуна муха карийра шовда? - бохуш, хоьттура бераша.

- ТIаккхахула хаа дика ду шуна. Когаш а берзина хи йистехула дуьйладелла шаьш лелачу хенахь шан экъантIе баьккхича санна хеташ, шийлачу метте ког баьккхича совца. И меттиг леррина аша тергал йича, цигахь хьаьъначу хин карсолаш гур ду шуна. Бухара шовда схьадуьйлу меттиг и санна билгаш хир ю. Гой шуна, гIамарш а сийсош, и хьала кхуьйсу хи? - бохуш, дIагайтира Гоцис.

Цул тIаьхьа, урана гондахьа баккхий тIулгаш а бохкуш, и шовда тодира бераша. Гуьйранна диттийн гIа дужучу хенахь, шовданна кхо-йиъ гIулч хиллал юьстахо, берда тIе ножан синтар дуьйгIира Гоцис. И наж хIинца кхиъна. Аьхка шовданна тIехула IиндагIа латтадо цо. ГIалара а, юьртара а садаIа хи йисте мел оьхучу наха молуш ду и шовда. Цуьнца жижиг а кхехкадо, кхин болу кхача а кечбо.

ХIетахь дуьйна Гоцин шовда олу цунах.

Скачать:
Dasho muxIar.pdf [3.94 Mb] (cкачиваний: 0)
Gotsin showda.pdf [1.38 Mb] (cкачиваний: 5)
Dakin togIi.pdf [2.62 Mb] (cкачиваний: 3)
Attraction.pdf [1.86 Mb] (cкачиваний: 1)
Ircha buysa.pdf [3.15 Mb] (cкачиваний: 5)
Xuna chox tilar.pdf [2.96 Mb] (cкачиваний: 0)
Xilla boxam.pdf [2.95 Mb] (cкачиваний: 0)
Doshloyn polk.pdf [6.95 Mb] (cкачиваний: 1)
Makka yaxa ara yalla qena borz.pdf [2.89 Mb] (cкачиваний: 1)
 
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
1) Alif (27 декабря 2012 21:58)
Добрая книга. Дала сий дойла хьан, Хожа-Ахьмад!
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
© 2005—2015 Нахская библиотека